Nog betere zorg? Verbeter methodisch werken en leer van incidenten

Geplaatst op

5 minuten

Bent u benieuwd op welke onderwerpen in verpleeghuizen de meeste kwaliteitswinst te behalen is? In mijn vorige blog beschreef ik hoe verpleeghuislocaties scoren op het nieuwe toetsingskader[1] voor verpleeghuiszorg van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ i.o.). In deze blog ga ik meer de diepte in. Zo beschrijf ik op welke onderwerpen de meeste kwaliteitswinst te behalen is, én rijk ik u enkele handvatten aan om die winst daadwerkelijk te behalen.

Een korte terugblik naar de uitkomsten

Gemiddeld scoren verpleeghuizen voldoet grotendeels op de 17 normen van het nieuwe toetsingskader, hetgeen volgens de inspectie betekent dat verpleeghuizen goed op weg zijn, maar dat verbetering mogelijk is[2]. Kijkend naar de getoetste normen valt het op dat aan twee normen aanzienlijk vaker niet of grotendeels niet wordt voldaan (zie figuur 1). De helft van de verpleeghuizen voldoet (grotendeels) niet aan de norm over methodisch werken[3] en de norm die stelt dat verpleeghuizen gebruik moeten maken van incidenten, fouten en klachten bij de verbetering van de zorg[4].

Blog Betere zorg - Verbeter methodisch werken en leer van incidenten | Baker Tilly

 
Figuur 1. Score verpleeghuislocaties per norm (zie voor een beschrijving van de normen het toetsingskader van de IGJ i.o.)

Beter methodisch werken

Bij norm 2.2 toetst de inspectie of er methodisch wordt gewerkt, ofwel of zorgprofessionals werken volgens de Plan-Do-Check-Act (PDCA)-cyclus. Om deze norm te toetsen bekijkt de inspectie onder meer of het cliëntdossier en het zorgplan gemaakt zijn zoals beschreven staat in de richtlijn ‘Verpleegkundige en verzorgende vastlegging’ van V&VN. Uit de inspectierapporten blijkt dat het bij veel van de verpleeghuizen ontbrak aan samenhang tussen de risico-inventarisatie, de doelen van het zorgplan en de rapportage in het cliëntdossier. Daarnaast vond de inspectie dat het bijstellen van zorgplannen op basis van evaluaties onvoldoende zichtbaar was. Ook ontbrak het in meerdere verpleeghuizen aan multidisciplinair samenwerken, waardoor het zorgpersoneel onvoldoende wist wat behandelaren vastlegden in dossiers en andersom. Zorgelijk, want juist multidisciplinair samenwerken is van belang voor goede zorg.

Is methodisch werken in uw verpleeghuis onvoldoende verankerd? Probeer met het zorgpersoneel, de behandelaren en de relevante stafdiensten te begrijpen wat de oorzaak van het probleem is. Neem samen de stappen van ‘methodisch werken’ door. Waardigheid en trots heeft hier een handzame handleiding voor geschreven. Wat gaat goed, wat kan beter? Probeer concrete procesafspraken te maken.

Meer leren van incidenten

Om norm 3.2 te toetsen beoordeelt de inspectie hoe een verpleeghuis omgaat met fouten, incidenten en klachten. Daarnaast, nog belangrijker, kijkt de inspectie in hoeverre een verpleeghuis hiervan leert. Om aan deze norm te voldoen is het van belang dat een verpleeghuis een actuele procedure heeft waarin staat beschreven hoe er wordt omgegaan met MIC-meldingen. Daarnaast bekijkt de inspectie of deze procedure wordt opgevolgd, geëvalueerd en indien nodig bijgesteld. Uit de inspectierapporten blijkt dat veel verpleeghuizen beschikken over een procedure, maar dat deze in de praktijk niet wordt nageleefd. Ook blijkt dat MIC-meldingen worden geanalyseerd, maar dat onvoldoende wordt teruggekoppeld hoe de verbeteringen worden gemonitord, zowel aan de melder als op geaggregeerd niveau. 

Is het verbeteren door het leren van incidenten, fouten en klachten in uw verpleeghuis een punt van aandacht? Probeer de oorzaak hiervan te achterhalen. Ervaren medewerkers een veilige meldcultuur? Is de meldprocedure voldoende bekend? Krijgen medewerkers een rol in meedenken, monitoren en opvolgen van verbetermaatregelen? Om meer aandacht te geven aan dit onderwerp kan het organiseren van themabijeenkomsten over MIC-meldingen helpen. Er zijn veel voorbeelden waarbij het melden van incidenten heeft bijgedragen aan het verbeteren van de zorg. Vraag zorgverleners of zij hun ervaringen willen delen en deel ook uw eigen ervaringen.

Leer van elkaar!

Naast de suggesties voor verbetering die ik in deze blog aanreik, zijn er tal van andere interventies op het gebied van methodisch werken en het leren van incidenten. Ik moedig u aan, net als in mijn vorige blog, om als verpleeghuizen meer van elkaar te leren. Download de dataset en bekijk van welke verpleeghuizen uw verpleeghuis kan leren op deze onderwerpen.

--------------------------------

[1] Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd i.o., 2017. Toetsingskader voor instellingen waar mensen verblijven die niet thuis kunnen wonen. 
[2] Dit beeld is mogelijk te positief, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd i.o. heeft o.b.v. een risico-inventarisatie de naar verwachting beter scorende verpleeghuizen in 2017 geselecteerd en daarmee bezocht.
[3] Norm 2.2: Zorgverleners werken methodisch, passend bij hun functieniveau. Dit hele proces wordt inzichtelijk vastgelegd in het cliëntdossier.
[4] Norm 3.2: De zorgaanbieder gebruikt (bijna)incidenten, (bijna)fouten en klachten voor de verbetering van de zorg.

Marlijn Althuizen is consultant bij Advisory Healthcare bij Baker Tilly Berk. Binnen deze adviesgroep ondersteunen wij zorgaanbieders vanuit bedrijfskundig-, organisatiekundig-, en veranderkundig perspectief om de uitdagingen binnen de zorg het hoofd te bieden. Marlijn is specialist op het gebied van kwaliteit. Marlijn werkte drie jaar als inspecteur bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg (inmiddels Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd i.o.).

Meer weten over dit onderwerp? Stel uw vraag aan Marlijn Althuizen.

back to top