Zelforganisatie: een dynamisch ontwikkelproces

Geplaatst op

5 minuten

Zelforganisatie is de laatste jaren een trend binnen veel organisaties. Ook in de zorgsector. Maar de positieve effecten van zelforganisatie (kwaliteit van zorg staat centraal, sneller kunnen inspelen op de wensen en behoeften van cliënten, hogere productiviteit), lijken met de tijd te vervagen door de kritieken over de vele haken en ogen die zelforganisatie met zich meebrengt. Succesvol overstappen naar zelforganisatie is minder makkelijk dan het lijkt.

En dat verbaast mij niet. Het implementeren van zelforganisatie vraagt namelijk om nieuwe werkwijzen, die alleen tot hun recht komen wanneer ook wordt geïnvesteerd in een nieuwe, ondersteunende organisatiestructuur. Anders gezegd; zelforganisatie is feitelijk een impactrijke organisatieverandering die niet van de één op de andere dag is gerealiseerd. Daarom pleit ik ervoor om bij het implementeren van zelforganisatie zo dicht mogelijk bij de bedoeling van zelforganisatie te blijven.

De bedoeling

Het leveren van zo goed mogelijke zorg. Daar gaat het om. En zelforganisatie is een goede werkwijze om het primaire proces te optimaliseren. Het eigenaarschap wordt weer teruggegeven aan de specialisten, waarmee ook hun verantwoordelijkheid wordt vergroot.

Vooraf is het moeilijk om een goede inschatting te maken van het verloop van iemands volledige zorgtraject. In de meeste gevallen moet de zorg tijdens het traject worden bijgesteld en aangepast. Zeker bij verandering van de zorgvraag is de zorgverlener de aangewezen persoon om de zorg naar eigen inzicht aan te passen. Zij kennen de zorgvraag van hun cliënten immers het beste. Wanneer zorgverleners deze regelruimte krijgen, kunnen zij aanpassingen sneller doorvoeren, zonder dat dit over meerdere schijven gaat. Dat maakt hun werk efficiënter en de kwaliteit van de zorg beter.

De realiteit

Meer regelruimte betekent echter ook nieuwe (team)taken, andere vaardigheden en meer verantwoordelijkheden. Denk daarbij aan het maken van roosters, vervanging bij ziekte en verlof, het monitoren en bijsturen van de financiële prestaties en overleg met mede-behandelaren en specialisten. Taken waar zorgverleners in eerste instantie niet voor zijn opgeleid en zich minder bewust van zijn. Een succesvolle transitie naar zelforganisatie moet daarom gezien worden als een dynamisch ontwikkelproces waarin nieuwe vaardigheden stapsgewijs worden ontwikkeld en toegepast. Een proces waarin iedereen geleidelijk de nieuwe taken en verantwoordelijkheden eigen maakt. Hierbij is het essentieel dat ook met de ondersteunende diensten afstemming plaatsvindt over hoe zij vraaggestuurd de zorgprofessionals optimaal kunnen ondersteunen in deze stappen. Zo blijft de essentie van zorg centraal staan en wordt zelforganisatie geen trucje, maar een constante, vooruitstrevende beweging binnen de organisatie. Allemaal ten gunste van de kwaliteit van zorg. En dat is precies de bedoeling. 

 

Alexandra Hoekman is adviseur bij Advisory Healthcare bij Baker Tilly Berk. Binnen deze adviesgroep ondersteunen wij zorgaanbieders vanuit bedrijgskundig-, organisatiekundig-, en veranderkundig perspectief. Alexandra is specialist op het gebied van zelforganisatie. 

Meer weten over dit onderwerp? Stel uw vraag aan Alexandra Hoekman.

back to top